Reklamı Kapat
4037 kez okundu

Emperyalizm Nedir

Emperyalizm nedir, Emperyalizm ne demektir, Emperyalizm anlamı. Bulunduğunuz sayfa " Emperyalizm " hakkında genel görüşleri, Emperyalizm hakkındaki sözlük ve toplum nezdindeki genel bilgileri sunmaktadır. Bu sayfada Emperyalizm hakkındaki görüşleri okuyabilir, Emperyalizm hakkında bildiklerinizi paylaşabilirsiniz.

Emperyalizm ya da diğer adıyla yayılmacılık, genelde ekonomik açıdan güçlü bir devletin veya milletin kendi çıkarları için diğerleri üstünde baskı kurma, üstünlük sağlama ve ondan yararlanma çalışmalarının genel adıdır. Yayılmacı ve güçlü devlet, bu kudretini kendi sınırlarının ötesine taşırarak güçsüz ve etkilenen devletin kaynaklarını istekleri doğrultusunda sömürme hakkına sahip olduğunu düşünür.

Emperyalizm Tarihinin Evreleri

Yayılma anlamını ön plana alırsak emperyalizm tarihi üç ana evreye ayrılır:

1. 16. yüzyıla kadar devam eden ve imparatorlukların genişlemesi ile ilgili olan dönem

2. Coğrafi keşiflerle başlayan, 19. yüzyıla kadar devam eden ve 'eski emperyalizm' olarak adlandırılan dönem

3. 19. yüzyılın sonuna doğru başlayan dönemde sömürgeciliğe ilginin tekrar canlanmıştır. Afrika ve Asya bu dönemde cidddi şekilde sömürgeleştirilmiştir. Bununla birlikte günümüze kadar gelen, gelişen ve değişen 'yeni emperyalizm' dönemi de bu evre içinde düşünülebilir.

Emperyalizm Hakkında Kuramlar

Emperyalizm üzerine çok konuşulagelmekte olan, birçok kurama konu olmuş bir olgudur. Bunlardan başlıcaları aşağıdakiler gibidir.

Muhafazakar Kuram: 1870'lerde İngiltere Başbakanı'nın kendi sömürgelerini çoğaltma ve güçlendirme politikalarını açıklamak, tanımlamak için emperyalizmi kullandığı için sömürgecilikle aynı anlamda düşünüldü ve kullanıldı. İngiltere gibi gelişmiş ülkeler kendi olağan durumlarını, refah seviyelerini optimumda tutmanın, muhafaza etmenin yolunun emperyalizmden geçtiğini düşünmekte ve bunu kendilerine bir hak olarak görmektedir.

Marksist Kuram: 20. yüzyılın başlarında Lenin, Bukharin, Hilferding gibi teorisyenler sömürgeciliğin basit pratiklerden ziyade artık ülke bazında, büyük ekonomik sonuçları olan daha karmaşık şekillerini ve uygulamalarını incelemeye, göstermeye çalışmışlardır. Elbette Marksizmin babası Karl Marx ve Engels bunu daha sistematik bir halde açıklamış ve adı Marksist kuram olarak tarihe geçmiştir.

Marksizmde, emperyalizmin varlığı kapitalizm ile bağlantılıdır. Marksist-Leninist düşüncede emperyalizm kapitalizmin en yüksek ve vahşi sonucu olarak nitelendirilir. Sermayenin yoğunlaşma, çoğalma eğilimi, finansal ve endüstriyel semayeyi içi içe geçirmiş, finans-kapitali ortaya çıkarmıştır. Finans-kapital, merkezileşme eğilimi gösterdiğinden büyük tekeller meydan getirmiştir. Günümüzde sermaye ve tekel odakları, sahipleri ile aralarındaki ilişki ağları çok daha karmaşıklaşmıştır. Yöntemleri de bu ölçüde daha ciddi, ülkeler bazında sonuçlarını daha görünür ve hızlı vermektedir. Günümüzde kapitalist emperyalizm, ekonomik ve jeopolitik rekabetin kesişim noktası olarak düşünülmektedir. Devletler arasındaki jeopolitik rekabetler, büyük şirketler-rant sahipleri arasındaki çekişmelere dayalı savaşların birleşiminde ortaya çıkan sonuçtur.

Toplumsal-Psikolojik Kuram: Burada Joseph Alois Schumpeter, emperyalizmin kapitalizmden önce var olduğunu savunmuştur. Marksist yaklaşımın tersi olarak iki kavram arasında bir ilişkinin olmadığını öne sürmüştür. Ona göre, savunma gereksiniminin sonucu olarak ortaya çıkan savaşçı sınıfın devamlılığını sağlayabilmesi için emperyalizm doğmuştur. Michael Barrant Brown, “Emperyalizm, ekonomik olarak az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere tabi olmasına neden olan ekonomik, siyasal, askeri ilişkileri niteler. Dünya ekonomisindeki eşitsiz ilişkiler ağını tanımlayan en uygun kelimedir,” demiştir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sizce "Emperyalizm Nedir?"

Adınız, Soyadınız Yorumunuz
GÖNDER
Kutuda görüneni yazınız.
İletişim Hakkımızda Popüler Alfabetik Sıra Konular Anasayfa
Nedirki.org, referans bilgi kütüphanesi olarak hizmet sunmaktadır. İçerdiği bilgiler anonim ve toplum nezdinde itibar görmüş kanaatlerden oluşur. Belirtilen içerikler çoğunlukla bilimsel ve bulgusal olmakla birlikte toplumsal algılar nispetinde farklılıklar gösterebilmektedir.
Yazılım ve Hizmet Alt Yapısı AyStarSoft Tarafından Sağlanmaktadır.